Türkiye dışında başka bir ülkede yabancı bir mahkeme tarafından verilen boşanma kararı Türk Mahkemelerinde tanınmadığı sürece Türkiye’de geçerli değildir. Boşanan kişi Türkiye’de evli kalmaya devam eder.
Türkiye’de boşanmış olmak için Türk Mahkemeleri tarafından “boşanma” ya da yabancı mahkemenin verdiği boşanma kararı hakkında **“tanıma kararı”** verilmesi gerekmektedir. Tanıma davası eşlerden biri tarafından diğerine karşı açılmalıdır.
Tanıma Davası Süreci (Üç Aşama)
Tanıma davasını kısaca üç aşamalı süreçle açıklayabiliriz:
- **Birinci aşama:** davanın açılması ve karşı tarafa duruşma günü ve dava dilekçesinin gönderilmesidir.
- **İkinci aşama (Yargılama):** Tanıma davası yargılamasında boşanma konusu yeniden ele alınmaz. Mahkeme sadece yabancı mahkeme tarafından verilmiş boşanma kararında tanımasına engel nitelikte Türk kamu düzenine aykırı bir unsur olup olmadığını dikkate alır. Bu davalar genellikle tek bir duruşma yapılarak sonuçlandırılmaktadır.
- **Üçüncü aşama:** Gerekçeli kararın yazılması ve taraflara mahkeme tarafından gönderilmesi yani "tebliği"dir. Karar tebliğden sonra kesinleşebilir. Kesinleşmeden yürürlük kazanmaz.
Sürenin Uzaması ve Vekaletname
Yurt dışında yaşayan pek çok Türk vatandaşı tanıma davasını ihmal etmekte ancak yeniden evlenmeye karar verdiğinde dava açma yoluna gitmektedir. Geciktirilen süreç ise yeni sorunları beraberinde getirmektedir. Dava edilen diğer eşin yurtdışında yaşaması halinde hem dava dilekçesinin hem de kararın yurtdışında yaşayan eşe tebliğ edilmesi ortalama 1 yıllık zamanı bulmaktadır.
Bununla birlikte tanıma davasının çok daha kısa sürede sonuçlandırılması da mümkündür. Ancak bunun için diğer eşin bizzat gelerek mahkemeden dava dilekçesini alması ya da bunun için bir avukata vekaletname vermesi gerekmektedir. Çok sorunlu bitmeyen boşanma davalarında yurtdışında yaşayan eş genellikle vekâlet vererek yargılamayı kısa sürede sonuçlandırmayı kabul etmektedir.
Vekâlet verirken tereddüt yaşayan eşler, vekaletnamede bu vekaletnameyi **dosya numarası ile belirttiği yurtdışında verilmiş boşanma kararının tanınması için verdiğini açıkça belirterek** vekaletin istemediği bir amaç için kullanılmadığından emin olabilir.
Gerekli Belgeler ve Onay Şartı
Yabancı mahkeme kararlarının tanınması için mahkemeye tanıma talebini içeren bir dava dilekçesi ekinde verilmesi gereken temel belgeler:
- Yabancı mahkeme tarafından verilmiş boşanma kararı aslı (kesinleşme tarihini belirten mahkemenin yazısı üzerinde olmalıdır).
- Kararın noter ya da konsolosluk onaylı Türkçe çevirisi.
- Kararın **“onay”**ı (yabancı mahkeme kararının yurt dışında resmi bir mahkeme tarafından verildiğini açıklayan işlem) verilmelidir.
**Onay (Apostille):** Konuya ilişkin Lahey anlaşmasını imzalayan ülkelerden alınan kararlarda **“apostille”** onay yerine geçer. Türk mahkemeleri karar üzerinde konsolosluk onayı ya da apostille görmeden tanıma kararı vermez.
Boşanmanın tanınması davası sadece boşanma kararının nüfus kayıtlarına işlenmesi etkisini doğurur. Eğer yabancı mahkeme tarafından verilmiş kararda uygulanması istenen başka unsurlar var ise (örneğin nafaka, velayet, mal paylaşımı) **tanıma ve tenfiz davası** birlikte açılmalıdır.
Avukatın Önemi
Tanıma ve tenfize ilişkin davalarda mahkemeye gerekli evrakların eksiksiz sunulması ve sürelerin kaçırılmaması gerekmektedir. Bunu sağlamak için alanında uzman bir avukattan yardım alarak sürecin en doğru şekilde yürütülmesi gerekmektedir. Bu sebeple, özellikle tanıma ve tenfize ilişkin davalarda **mutlak suretle bir avukata vekalet verilmesini** tavsiye ediyoruz.