Ecrimisil yani diğer bir ifade ile haksız işgal tazminatı; bir taşınmazın, tasarrufta bulunma hak ve yetkisine sahip olmayan bir kişi tarafından, sahibinin rızası dışında kullanılması neticesinde doğan tazminattır. Ecrimisil tazminatı, haksız işgalde bulunan kişiden, zararın tazmini olup, birtakım şekil ve esas şartlarına bağlanmıştır.
Ecrimisil Tazminatı Şartları
Ecrimisil talebinde bulunulabilmesi için gerekli hukuki şartlar şunlardır:
Haksız İşgal
Taşınmaz sahibinin rızası dışında, kötüniyetli bir kişi tarafından taşınmazın işgal edilmesi gerekmektedir. Haksız işgalde bulunan kişinin mutlaka herhangi bir üçüncü kişi olması gerekmemekte, mirasçılar arasında dahi haksız işgal ve bu nedenle ecrimisil talebi söz konusu olabilmektedir.
Örnek haksız işgal durumları: Kira süresinin dolmasına rağmen taşınmazın kullanılmaya devam edilmesi, izinsiz inşaat veya izinsiz kullanım.
Zararın Varlığı
Haksız işgale konu fiiller nedeni ile ecrimisil tazminatına konu bir zarar doğmuş olmalıdır. Zararlar şunları kapsar:
- Taşınmazın kullanımı nedeni ile olağan (yıpranmadan dolayı oluşan) zararlar.
- Taşınmazın salt olarak kullanımı nedeni ile doğan zararlar.
- Taşınmaz sahibinin mahrum kaldığı kar nedeniyle uğramış olduğu zararlar (en yaygın şekli).
İlliyet Bağı
Taşınmaz sahibinin zararı ile haksız kullanım arasında illiyet bağı (nedensellik ilişkisi) bulunmalıdır. Yani, söz konusu zarar, haksız işgal fiilinden doğmalıdır.
Kötüniyet
Haksız işgalde bulunan kişinin **kötüniyetli** olması gerekir. Türk Medeni Kanunu madde 995, iyiniyetli olmayan zilyetin, haksız alıkoymuş olması yüzünden hak sahibine verdiği zararlar ve elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği ürünler karşılığında tazminat ödemek zorunda olduğunu hükme bağlamıştır.
Zamanaşımı Süresi
Haksız işgal tazminatı talebine bağlı olarak açılacak ecrimisil davaları **5 yıllık zamanaşımı süresine** tabidir. Yargıtay içtihat ve uygulamaları ile işbu tazminatın tabi olduğu zamanaşımı süresi, Borçlar Kanunu kapsamındaki genel dava zamanaşımı süresinden farklı olarak 5 yıl ile sınırlanmıştır. Ecrimisil talebine konu tazminat, sahip olduğu nitelik itibariyle, geçmişe dönük olarak talep edilebilmektedir.
Ecrimisil Davasında Usul ve Bedel Tespiti
- **Dava Türü:** Ecrimisil davası, müdahalenin men’i davası veya tapu iptal davaları ile birlikte açılabileceği gibi, bu davalardan bağımsız olarak da açılabilir. Davada taşınmazın haksız olarak işgal edilmiş olduğu ve söz konusu işgal süresi mal sahibi tarafından ispat edilecektir.
- **Görevli ve Yetkili Mahkeme:** Davalarda görevli mahkeme **Asliye Hukuk Mahkemeleridir**. Genel yetki kuralları gereğince taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.
- **Bedel Tespiti:** Ecrimisil davası, en temelde mal sahibinin mahrum kaldığı gelirlere ilişkin doğan zarara dayanmış olması sebebiyle en az **kira geliri** karşılığı doğmuş zarardır. Mahkeme, haksız kullanımın niteliği ve şekli nazara alınarak, kira gelirinin yanında başkaca zararların varlığına dayalı tazminat hesaplaması da yapabilecektir.